Tại World Cup 2002, Brazil đã lên ngôi vô địch một cách thuyết phục với bộ ba nguyên tử “3R” (Ronaldo – Rivaldo – Ronaldinho). Tuy nhiên, bên cạnh những vũ điệu Samba mê hoặc, giải đấu năm đó cũng chứng kiến một trong những khoảnh khắc phi thể thao trơ trẽn nhất lịch sử túc cầu giáo. Tác giả của nó không ai khác chính là Rivaldo – người sở hữu cái chân trái hay nhất thế giới thời bấy giờ.
Cú ngã vờ của Rivaldo trong trận gặp Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ khiến đối thủ nhận thẻ đỏ oan ức mà còn châm ngòi cho những tranh cãi bất tận về đạo đức trong bóng đá và sự cần thiết của công nghệ video (VAR).
Trận mở màn căng thẳng tại Ulsan
Ngày 3 tháng 6 năm 2002, sân vận động Munsu (Hàn Quốc) chứng kiến trận mở màn bảng C giữa Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ.
Trái với dự đoán về một chiến thắng dễ dàng cho các vũ công Samba, Thổ Nhĩ Kỳ với thế hệ vàng của Hakan Şükür, Hasan Şaş và Rüştü Reçber đã chơi một trận đấu để đời. Họ thậm chí còn vươn lên dẫn trước ở phút 45+2. Brazil phải rất vất vả mới gỡ hòa nhờ bàn thắng của Ronaldo “béo”.
Đến phút 87, Rivaldo ghi bàn trên chấm phạt đền nâng tỷ số lên 2-1. Trận đấu trôi về những phút bù giờ trong sự ức chế tột độ của các cầu thủ Thổ Nhĩ Kỳ, những người cảm thấy trọng tài đã quá ưu ái Brazil (trước đó Alpay Özalan đã bị thẻ đỏ trong tình huống dẫn đến quả penalty).
Chính trong không khí sặc mùi thuốc súng đó, vở kịch của Rivaldo đã được hạ màn.
Rivaldo và cú ăn vạ tại World Cup 2002
Giải phẫu “cú ăn vạ” trơ trẽn nhất lịch sử
Sự việc diễn ra ở phút bù giờ thứ 4 (90+4). Brazil được hưởng một quả phạt góc bên cánh phải.
Hành động của Hakan Ünsal: Hậu vệ Hakan Ünsal của Thổ Nhĩ Kỳ, trong tâm trạng thất vọng và muốn trận đấu tiếp tục nhanh chóng, đã đá quả bóng về phía Rivaldo đang đứng ở cột cờ góc. Cú đá có lực khá mạnh, thể hiện sự bực dọc, nhưng không mang tính triệt hạ.
Điểm tiếp xúc: Các ống kính máy quay ghi lại rõ ràng: Quả bóng đập vào đùi và đầu gối của Rivaldo.
Phản ứng của Rivaldo: Ngay khi bóng chạm chân, Rivaldo – như một diễn viên Hollywood chuyên nghiệp – bất ngờ… ôm chặt lấy mặt, ngã vật xuống sân và lăn lộn đau đớn như thể vừa bị một cú đấm thôi sơn hay một vật thể lạ bay vào mũi.
Quyết định của trọng tài: Trọng tài chính người Hàn Quốc, ông Kim Young-joo, đã bị đánh lừa hoàn toàn. Ông lập tức rút thẻ vàng thứ hai (thẻ đỏ gián tiếp) đuổi Hakan Ünsal khỏi sân.
Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc trận đấu với 9 người và thua cuộc tức tưởi. Rivaldo sau đó đứng dậy và thực hiện quả phạt góc như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Cú ăn vạ trơ trẽn của Rivaldo
Làn sóng phẫn nộ toàn cầu và án phạt “như trò đùa”
Ngay sau trận đấu, khi các đoạn băng quay chậm được phát đi phát lại trên toàn thế giới, làn sóng chỉ trích Rivaldo bùng nổ dữ dội.
Báo chí Anh gọi đó là “sự ô nhục”. Các bình luận viên gọi Rivaldo là “kẻ gian lận tài ba”. Người hâm mộ cảm thấy bị xúc phạm vì một ngôi sao đẳng cấp Quả bóng vàng lại dùng chiêu trò rẻ tiền đến vậy.
FIFA không thể làm ngơ. Ủy ban kỷ luật đã vào cuộc xem xét băng ghi hình.
Kết luận: Rivaldo bị kết tội “giả vờ bị phạm lỗi để đánh lừa trọng tài”.
Án phạt: Anh bị phạt tiền 11.670 Franc Thụy Sĩ (khoảng 7.350 USD thời điểm đó).
Phản ứng dư luận: Mức phạt này bị coi là một trò hề. Với mức lương hàng tuần khổng lồ của Rivaldo tại Barcelona lúc đó, số tiền phạt này chỉ bằng… vài giờ làm việc của anh. Không có án treo giò nào được đưa ra. Rivaldo vẫn được đá trận tiếp theo.
Góc nhìn văn hóa – “malandragem” và tư duy chiến thắng
Tại sao một thiên tài lại hành động như vậy? Để hiểu Rivaldo, ta cần hiểu văn hóa bóng đá Brazil, hay cụ thể hơn là khái niệm “Malandragem”.
Trong văn hóa đường phố Brazil, “Malandro” là kẻ khôn lỏi, biết dùng mưu mẹo để sinh tồn và chiến thắng kẻ mạnh hơn hoặc hệ thống luật pháp cứng nhắc. Trong bóng đá, việc đánh lừa trọng tài, câu giờ, hay khiêu khích đối thủ không hẳn bị coi là “gian lận” (cheating) như quan điểm đạo đức của người Anh, mà được coi là “sự tinh quái” (street smarts).
Rivaldo chưa bao giờ tỏ ra hối lỗi về hành động đó. Trả lời phỏng vấn sau trận, anh thản nhiên nói:
“Bóng đá là trò chơi của những người đàn ông, không phải chỗ cho những kẻ tốt bụng. Cậu ta sút bóng vào tôi, và tôi đã tận dụng nó. Tôi mừng vì anh ta bị thẻ đỏ. Tôi không hối hận gì cả.”
Với Rivaldo, chiến thắng cho Tổ quốc là mục đích tối thượng. Mọi phương tiện để đạt được nó đều được chấp nhận.
Sự tương phản vĩ đại – thiên thần và ác quỷ
Điều khiến sự kiện này trở nên đáng nhớ chính là sự tương phản trong màn trình diễn của Rivaldo tại giải đấu năm đó.
Nếu gạt bỏ cú ăn vạ này sang một bên, Rivaldo đã có một World Cup hoàn hảo.
Anh ghi bàn trong 5 trận đấu liên tiếp đầu tiên.
Anh là người kiến tạo cả 2 bàn thắng cho Ronaldo trong trận chung kết gặp Đức.
HLV Luiz Felipe Scolari sau này khẳng định: “Mọi người nói về Ronaldo, nhưng cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu của tôi là Rivaldo.”
Chính tài năng kiệt xuất đó càng làm cho cú ngã vờ trở nên kệch cỡm. Người ta tự hỏi: Một cầu thủ có thể vẽ nên những đường cong tuyệt mỹ bằng chân trái, tại sao lại cần phải dùng đến sự dối trá để chiến thắng một đối thủ đang thua cuộc?
Rivaldo là một tài năng kiệt xuất
Di sản của “cú ngã” và sự ra đời của VAR
Hành động của Rivaldo, cùng với hàng loạt sai lầm trọng tài tại World Cup 2002, đã trở thành những ví dụ kinh điển được đưa ra trong các cuộc thảo luận về việc áp dụng công nghệ vào bóng đá.
Nó cho thấy mắt thường của trọng tài dễ bị đánh lừa như thế nào trước tốc độ và sự tinh quái của cầu thủ chuyên nghiệp.
Nó đặt ra tiền lệ về việc “phạt nguội” qua băng hình (dù mức phạt lúc đó còn nhẹ).
Nếu VAR có mặt tại sân Munsu năm đó:
Hakan Ünsal sẽ chỉ bị thẻ vàng vì hành vi phi thể thao (đá bóng vào người đối phương).
Rivaldo sẽ bị thẻ vàng vì lỗi ăn vạ (simulation).
Thẻ đỏ sẽ được xóa bỏ.
Kết luận
Hơn 20 năm đã trôi qua, Brazil đã có thêm ngôi sao thứ 5 trên ngực áo, và Rivaldo đã giải nghệ với tư cách là một huyền thoại. Nhưng mỗi khi nhắc về World Cup 2002, bên cạnh kiểu tóc móng ngựa của Ronaldo, người ta vẫn không thể quên hình ảnh Rivaldo ôm mặt lăn lộn dù bóng đập vào chân.
Đó là khoảnh khắc lột tả trần trụi nhất bản chất của bóng đá chuyên nghiệp: Nơi vinh quang và thủ đoạn luôn song hành, và những thiên tài đôi khi cũng chính là những kẻ phản diện vĩ đại nhất. Cú ăn vạ của Rivaldo không đẹp, nhưng nó là một phần lịch sử, một vết sẹo nhắc nhở chúng ta rằng “Bóng đá đẹp” (Jogo Bonito) đôi khi cũng nhuốm màu đen tối của sự toan tính.
Tải app VAR Plus để xem thêm thông tin về cầu thủ, phong độ, số liệu thống kê về câu lạc bộ. Bên cạnh đó không bỏ lỡ lịch thi đấu, kết quả, bảng xếp hạng của các giải đấu hàng đầu thế giới: https://onelink.to/varbongda
