Trong thế giới thể thao, đặc biệt là bóng đá, có những chấn thương khiến sự nghiệp của một siêu sao có thể vụt tắt chỉ trong một tích tắc. Một trong số đó chính là tình trạng đứt gân achilles. Được mệnh danh là “gót chân của Asin” – điểm yếu chí mạng của vị anh hùng trong thần thoại Hy Lạp, gân achilles đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong mọi cử động đi lại, chạy nhảy của con người.
Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện từ các loại bệnh gót chân achilles, triệu chứng viêm gân gót, cho đến quy trình điều trị và phục hồi khi gặp sự cố đứt gân achilles nghiêm trọng.
=>>> Ứng dụng VAR Plus live trực tiếp bóng đá, live trò chuyện cùng các hot girl bóng đá. Xem live nhận các phần quà cực hấp dẫn như thẻ cào, áo đấu bóng đá chính hãng… Xem lịch thi đấu, bảng xếp hạng, cập nhật tỉ số, không có độ trễ, không giật lag. Đặc biệt là miễn phí, không quảng cáo. Dự đoán kết quả và tỉ số từ các chuyên gia và trí thông minh nhân tạo AI, tải ngay ứng dụng VAR Plus tại link: https://varplus.onelink.me/43VJ/varplusvn.
Gân Achilles (gân Asin) là gì? Tại sao nó lại quan trọng?
Gân achilles (hay còn thường được gọi là gân asin, gân gót asin) là dải mô sợi dày nối các cơ ở bắp chân với xương gót chân. Đây là gân lớn nhất và mạnh nhất trong cơ thể người.
Cấu tạo và chức năng
Gân gót achille cho phép bạn kiễng chân, đẩy chân ra khỏi mặt đất khi bước đi, chạy hoặc nhảy. Chính vì phải chịu áp lực gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể mỗi khi vận động mạnh, gót chân achilles rất dễ bị tổn thương. Trong ngôn ngữ dân gian Việt Nam, bộ phận này còn được biết đến với tên gọi gót chân asin hay gót asin, bắt nguồn từ truyền thuyết về gót chân của Asin (Achilles).
Khi bộ phận này gặp vấn đề, từ những cơn đau gót chân achilles âm ỉ đến tình trạng viêm gân gót chân achilles, khả năng vận động của bạn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Vị trí gân Achilles
Các loại chấn thương gân Achilles thường gặp
Không phải lúc nào cơn đau cũng dẫn đến việc đứt gân achilles. Thông thường, chấn thương phát triển qua nhiều giai đoạn khác nhau:
Viêm gân gót (Achilles Tendonitis)
Đây là tình trạng quá tải dẫn đến kích ứng gân. Người bệnh thường cảm thấy đau gót chân asin sau khi tập luyện thể thao. Các dạng phổ biến bao gồm:
- Viêm gân gót chân achilles đoạn giữa: Sưng đau ở phần giữa sợi gân.
- Viêm điểm bám gân achilles: Cơn đau tập trung ở vị trí gân nối vào xương gót chân.
- Viêm gân cơ gót chân: Ảnh hưởng đến cả phần cơ bắp chân liên kết.
Viêm gân gót mãn tính
Nếu không được điều trị kịp thời, bị viêm gân gót chân lâu ngày sẽ dẫn đến thoái hóa cấu trúc gân, gây ra chứng viêm gân gót asin mãn tính. Lúc này, sợi gân trở nên yếu và dễ bị rách gân achilles hoặc đứt hoàn toàn.
Đứt gân achilles
Đây là mức độ nặng nhất của chấn thương gân gót chân. Khi đứt gân achilles, sợi gân bị tách rời hoàn toàn, khiến bệnh nhân không thể thực hiện động tác kiễng chân hay đẩy bước đi.
Viêm gân Achilles
Dấu hiệu nhận biết đứt gân Achilles và viêm gân gót
Làm sao để phân biệt giữa một cơn đau gân asin thông thường với tình trạng đứt gót chân achilles? Dưới đây là các dấu hiệu điển hình:
Triệu chứng của viêm gân gót
- Cảm giác đau gót chân achilles vào buổi sáng khi mới thức dậy.
- Gót achilles bị sưng tấy, sờ vào thấy ấm hoặc dày lên.
- Cơn đau gân achilles tăng dần khi vận động mạnh hoặc leo cầu thang.
- Xuất hiện tình trạng viêm gót chân achilles khiến việc đi giày trở nên khó khăn.
Dấu hiệu đặc trưng khi đứt gân achilles
Khi xảy ra tình trạng đứt gân achilles, người bệnh thường trải qua:
- Tiếng động lạ: Một tiếng “pực” hoặc tiếng rắc lớn ở phía sau cổ chân, cảm giác như có ai đó đá mạnh vào gót chân mình.
- Đau nhói đột ngột: Cơn đau gót chân asin xuất hiện dữ dội ngay lập tức.
- Mất khả năng vận động: Không thể kiễng chân hoặc dùng chân bị thương để bước tiếp.
- Khoảng lõm: Bạn có thể sờ thấy một khoảng trống rõ rệt ở vị trí gân bị đứt, nằm trên xương gót chân achilles khoảng 2-6 cm.
Nguyên nhân gây ra chấn thương gót chân Asin
Tình trạng chấn thương gót chân asin hay đứt gân achilles thường bắt nguồn từ những nguyên nhân sau:
- Vận động quá tải: Tăng cường độ tập luyện quá đột ngột khiến gân asin không kịp thích nghi.
- Tuổi tác: Khi lớn tuổi, lưu lượng máu nuôi dưỡng gân gót asin giảm đi, khiến gân dễ bị giòn và dễ đứt gân asin.
- Cấu trúc chân: Những người có bàn chân bẹt thường tạo áp lực lớn hơn lên gót asin, dễ gây ra viêm gân asin.
- Sử dụng thuốc: Một số loại kháng sinh thuộc nhóm fluoroquinolones có thể làm tăng nguy cơ bị đứt gân gót chân.
- Thế thao đối kháng: Bóng đá, tennis, bóng rổ là những môn dễ gây ra chấn thương achilles nhất do yêu cầu tăng tốc và dừng lại đột ngột.
Các vận động viên thể thao thường có nguy cơ bị đứt gân Achilles cao hơn người thường
Quy trình chẩn đoán chấn thương gân Achilles
Khi bạn có dấu hiệu đau gót asin hoặc nghi ngờ đứt gân achilles, bác sĩ sẽ thực hiện các bước kiểm tra chuyên sâu:
- Nghiệm pháp Thompson: Bác sĩ bóp vào cơ bắp chân của bạn khi bạn nằm sấp. Nếu bàn chân không cử động, đó là dấu hiệu của đứt gân achilles.
- Siêu âm: Giúp xác định mức độ viêm gân gót chân asin hoặc vị trí gân bị rách.
- Chụp MRI: Đây là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán các ca chấn thương gót chân achilles phức tạp, giúp phân biệt giữa rách một phần và đứt hoàn toàn.
Việc chẩn đoán chính xác giúp phân biệt giữa bệnh gót chân asin thông thường và các ca chấn thương gót achilles cần can thiệp phẫu thuật.
Phương pháp điều trị viêm gân và đứt gân Achilles
Tùy vào mức độ nghiêm trọng, việc điều trị viêm gân achilles hoặc xử lý khi gân bị đứt sẽ khác nhau.
Điều trị bảo tồn (Không phẫu thuật)
Áp dụng cho các ca viêm gót achilles hoặc người lớn tuổi ít vận động bị đứt gân achilles:
- Nghỉ ngơi (Rest): Tránh các hoạt động gây đau gân achilles.
- Chườm lạnh (Ice): Giảm sưng cho vùng viêm gân gót achille.
- Băng ép (Compression): Sử dụng băng thun để cố định vùng chấn thương gân achilles.
- Kê cao chân (Elevation): Giảm áp lực máu lên gót chân của asin.
- Vật lý trị liệu: Các bài tập kéo giãn chuyên sâu để hồi phục gân gót achille.
Phẫu thuật đứt gân achilles
Đối với vận động viên hoặc người trẻ tuổi, phẫu thuật là lựa chọn ưu tiên khi bị đứt gân gót chân. Bác sĩ sẽ thực hiện khâu nối hai đầu gân bị đứt lại với nhau. Sau phẫu thuật, việc chăm sóc vết mổ và tập luyện để tránh viêm gót chân asin là cực kỳ quan trọng.
Hành trình phục hồi sau chấn thương gân Achilles
Hồi phục sau khi đứt gân achilles là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên trì.
Giai đoạn 1: Cố định (0-6 tuần)
Chân thường được bó bột hoặc mang giày boot bảo vệ để vùng đứt gót chân achilles có thời gian liền lại. Người bệnh cần hạn chế tối đa việc dồn trọng lực lên chân.
Giai đoạn 2: Vận động nhẹ (6-12 tuần)
Bắt đầu các bài tập vật lý trị liệu để khôi phục biên độ vận động cho gân asin. Lúc này, mục tiêu là giảm tình trạng đau gót chân asin do cứng khớp.
Giai đoạn 3: Tăng cường sức mạnh (Trên 3 tháng)
Tập trung vào việc xây dựng lại cơ bắp chân và độ dẻo dai cho gân gót asin. Đây là giai đoạn quan trọng để ngăn ngừa tái phát các chấn thương gân gót chân.
Đứt gân Achilles luôn là nỗi ám ảnh thường trực với các vận động viên
Cách phòng ngừa đứt gân Achilles và viêm gân gót
Để bảo vệ gót chân của achilles, bạn nên tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Khởi động kỹ: Luôn làm nóng cơ thể trước khi chơi thể thao để gân achilles được co giãn.
- Chọn giày phù hợp: Sử dụng giày có đệm gót tốt để giảm áp lực lên gót achilles.
- Tăng dần cường độ: Đừng ép bản thân tập luyện quá mức, dễ dẫn đến viêm gân gót chân.
- Lắng nghe cơ thể: Nếu cảm thấy đau gân asin hoặc viêm gót achilles, hãy dừng lại ngay và nghỉ ngơi.
- Bài tập Eccentric: Đây là những bài tập hạ gót chân chậm giúp tăng cường sức bền cho gân gót achille cực kỳ hiệu quả.
Hãy chủ động đi khám ngay nếu có các triệu chứng bất thường
Đứt gân achilles không chỉ là một chấn thương vật lý, nó còn là một thử thách về tinh thần cho bất kỳ ai yêu thích vận động. Dù là viêm gân gót chân asin nhẹ hay tình trạng đứt gân asin nghiêm trọng, việc nhận biết sớm và có phương án điều trị viêm gân gót chân achilles kịp thời là chìa khóa để bạn quay trở lại với đam mê.
Đừng coi thường những cơn đau gót chân achilles nhỏ nhất. Hãy chăm sóc gót chân của asin của bạn ngay hôm nay để tránh những chấn thương gân achilles không đáng có trong tương lai.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về bệnh gót chân achilles và cách xử lý khi gặp sự cố đứt gân achilles. Nếu bạn đang gặp phải các triệu chứng trên, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám chính xác nhất!
