Mùa hè năm 2002, châu Á lần đầu tiên đăng cai ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Tại xứ sở kim chi, một cơn địa chấn đã xảy ra: Đội tuyển Hàn Quốc, vốn chưa từng thắng một trận nào tại các kỳ World Cup trước đó, đã lầm lũi tiến thẳng vào bán kết, loại bỏ hàng loạt cường quốc bóng đá châu Âu.
Người Hàn gọi đó là “Phép màu Guus Hiddink”. Nhưng với phần còn lại của thế giới, đặc biệt là người Ý và Tây Ban Nha, đó là một “vết nhơ vĩnh cửu”, một vở kịch được dàn dựng vụng về bởi những tiếng còi méo mó đến khó tin.
Bài viết này sẽ lật lại hồ sơ về những trận cầu tai tiếng ấy, để xem ranh giới giữa kỳ tích và bê bối mong manh đến mức nào.
Phần 1: Bối cảnh – khát vọng của “những con hổ châu Á”
Trước khi đi sâu vào những sai lầm của trọng tài, cần phải dành một sự công nhận khách quan cho tuyển Hàn Quốc năm đó. Dưới bàn tay ma thuật của Guus Hiddink, Hàn Quốc là một tập thể có thể lực sung mãn bậc nhất giải đấu.
Hiddink đã “nhốt” các cầu thủ vào trại huấn luyện nhiều tháng trời, rèn thể lực đến mức cực đoan. Lối chơi pressing tầm cao, chạy không biết mệt mỏi của Park Ji-sung, Lee Young-pyo hay Ahn Jung-hwan thực sự đã gây khó khăn cho các đối thủ. Họ đứng đầu bảng D, đánh bại Ba Lan, Bồ Đào Nha và hòa Mỹ. Sự tự tin lên cao, và cả dân tộc Hàn Quốc đứng sau lưng họ.
Tuy nhiên, khi bước vào vòng knock-out, sức mạnh nội tại dường như là chưa đủ. Và đó là lúc “những thế lực vô hình” bắt đầu xuất hiện.
Phần 2: Vòng 16 đội – “cái chết” của Italia và nụ cười của Byron Moreno
Ngày 18/6/2002, sân vận động Daejeon trở thành đấu trường đẫm máu theo đúng nghĩa đen. Italia, với thế hệ vàng gồm Maldini, Totti, Vieri, Del Piero, chạm trán chủ nhà Hàn Quốc.
1. Những quyết định khó hiểu
Ngay từ đầu trận, trọng tài người Ecuador – Byron Moreno – đã cho thấy sự bất thường.
Phạt đền tranh cãi: Ngay phút thứ 4, ông thổi phạt đền cho Hàn Quốc sau một tình huống kéo áo không quá rõ ràng của Panucci. Dù Buffon cản phá thành công cú sút của Ahn Jung-hwan, nhưng đó là lời cảnh báo.
Bạo lực được làm ngơ: Các cầu thủ Hàn Quốc thi đấu như những võ sĩ. Coco của Ý bị đánh chảy máu đầu, Zambrotta bị phạm lỗi thô bạo, Maldini bị đá vào đầu khi ngã xuống. Tất cả đều bị Moreno ngó lơ, không một thẻ đỏ nào được rút ra cho chủ nhà.
2. Chiếc thẻ đỏ oan nghiệt của Totti
Bi kịch đến ở hiệp phụ. Francesco Totti ngã trong vòng cấm sau pha tác động của hậu vệ Hàn Quốc. Thay vì thổi phạt đền (hoặc xua tay cho qua), Moreno rút thẻ vàng thứ hai đuổi Totti vì lỗi… ăn vạ.
Pha quay chậm cho thấy chân của hậu vệ Hàn Quốc đã tác động vào bóng và chân của Totti. Đó có thể không phải phạt đền, nhưng chắc chắn không phải ăn vạ.
3. Bàn thắng vàng và nỗi uất hận
Damiano Tommasi của Ý phá bẫy việt vị ghi bàn thắng vàng hợp lệ, nhưng trọng tài biên căng cờ báo việt vị một cách sai lầm. Cuối cùng, Ahn Jung-hwan đánh đầu ghi bàn thắng vàng cho Hàn Quốc ở phút 117. Ý bị loại trong sự phẫn nộ tột cùng.
“Đó không phải là bóng đá. Đó là một vụ cướp được dàn dựng.” – Giovanni Trapattoni, HLV tuyển Ý phát biểu sau trận.
Phần 3: Tứ kết – Tây Ban Nha và những bàn thắng bị đánh cắp
Nếu trận gặp Ý còn có thể bao biện bằng sự quyết liệt, thì trận tứ kết gặp Tây Ban Nha tại Gwangju là một sự “trắng trợn” về mặt kỹ thuật. Trọng tài chính là ông Gamal Al-Ghandour người Ai Cập.
1. Hai lần lưới rung, hai lần từ chối
Tây Ban Nha đã đưa bóng vào lưới Hàn Quốc hai lần, và cả hai lần đều bị từ chối một cách vô lý.
Bàn thắng thứ nhất: Từ cú đá phạt của De Pedro, bóng chạm vai Helguera bay vào lưới. Trọng tài thổi phạt… lỗi đẩy người, dù không ai tác động.
Bàn thắng thứ hai (Scandal lớn nhất): Joaquin đi bóng nỗ lực bên cánh phải và tạt vào cho Morientes đánh đầu tung lưới. Trọng tài biên phất cờ báo bóng đã đi hết đường biên ngang trước khi tạt.
Sự thật: Các góc quay chậm cho thấy quả bóng vẫn còn nằm trên vạch vôi, thậm chí còn cách mép ngoài cả tấc. Một sai lầm không thể tha thứ ở đẳng cấp World Cup.
2. Kết cục
Tây Ban Nha bị ức chế tâm lý, trận đấu kéo dài đến loạt luân lưu và Hàn Quốc chiến thắng 5-3. Tờ Marca giật tít: “Vụ trộm thế kỷ”. Các cầu thủ Tây Ban Nha đã khóc và lao vào định “ăn thua đủ” với tổ trọng tài.
Tây Ban Nha thua uất huận trước Hàn Quốc vì những sai lầm của trọng tài
Phần 4: Hồ sơ những “vị vua áo đen” – họ là ai?
Sự nghi ngờ càng gia tăng khi nhìn vào hồ sơ của những người cầm cân nảy mực sau giải đấu.
1. Byron Moreno (Trọng tài trận Hàn Quốc – Ý)
Sau World Cup 2002, sự nghiệp của ông trượt dài trong bê bối:
Ông bị treo còi ở giải VĐQG Ecuador vì bù giờ tới… 13 phút trong một trận đấu mà đội bóng của thành phố ông tranh cử chức ủy viên hội đồng đã ghi 2 bàn để lội ngược dòng.
Đỉnh điểm: Năm 2010, Moreno bị bắt tại sân bay JFK (New York, Mỹ) khi đang giấu 6kg heroin trong quần lót. Ông bị kết án 2,5 năm tù.
Câu hỏi đặt ra: Một người có đạo đức nghề nghiệp và đời sống cá nhân đầy tì vết như vậy, liệu có đủ tư cách bắt chính trận đấu quan trọng nhất World Cup?
2. Gamal Al-Ghandour (Trọng tài trận Hàn Quốc – Tây Ban Nha)
Ông này sau đó đã giải nghệ nhưng luôn khẳng định mình vô tội và đổ lỗi cho trợ lý trọng tài biên. Tuy nhiên, nhiều cáo buộc (dù chưa được chứng minh) cho rằng ông đã được tặng những chiếc xe hơi đắt tiền sau giải đấu.
Phần 5: Thuyết âm mưu – tại sao FIFA lại làm vậy?
Tại sao Hàn Quốc lại được ưu ái lộ liễu đến thế? Các chuyên gia và người hâm mộ đã đưa ra 3 giả thuyết chính:
Mở rộng thị trường châu Á: Chủ tịch FIFA lúc bấy giờ, Sepp Blatter, muốn bóng đá bén rễ sâu tại thị trường đông dân nhất thế giới. Việc một đại diện châu Á tiến sâu sẽ kích cầu thương mại, bản quyền truyền hình và sự quan tâm của khu vực này.
Sức ép chính trị nước chủ nhà: Hàn Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD cho cơ sở hạ tầng. Việc đội chủ nhà bị loại sớm sẽ là thảm họa kinh tế và không khí lễ hội. Có tin đồn về sự tác động của các quan chức cấp cao (bao gồm cả Chung Mong-joon, Phó chủ tịch FIFA người Hàn Quốc) lên công tác trọng tài.
Trình độ kém cỏi: Giả thuyết nhẹ nhàng nhất cho rằng FIFA đã sai lầm khi phân công các trọng tài từ những nền bóng đá kém phát triển (Ecuador, Ai Cập) bắt các trận cầu đinh, dẫn đến sai sót chuyên môn do áp lực tâm lý từ khán đài cuồng nhiệt của người Hàn.
Phần 6: Hệ lụy và di sản
Kỳ tích của Hàn Quốc để lại những hệ lụy sâu sắc, cả tích cực lẫn tiêu cực:
Sự nghiệp của Ahn Jung-hwan: Người hùng ghi bàn thắng vàng vào lưới Ý ngay lập tức bị CLB chủ quản là Perugia (Serie A) sa thải. Chủ tịch Luciano Gaucci tuyên bố: “Tôi sẽ không trả lương cho kẻ đã phá hủy bóng đá Ý”. Sự nghiệp của Ahn tại châu Âu lụi tàn từ đó.
Sự ra đời của VAR: Những sai lầm thô thiển năm 2002 (cùng với năm 2010 sau này) là động lực lớn nhất khiến FIFA phải nghiêm túc xem xét đưa công nghệ vào bóng đá. Nếu có VAR năm 2002, lịch sử có lẽ đã khác.
Tâm lý bài Hàn: Trong nhiều năm sau đó, các đội bóng Ý và Tây Ban Nha luôn có cái nhìn thù địch khi đối đầu với Hàn Quốc.
Kết luận
Hành trình của Hàn Quốc tại World Cup 2002 mãi mãi là một câu chuyện hai mặt. Với người dân xứ sở kim chi, đó là mùa hè đẹp nhất cuộc đời, biểu tượng của tinh thần bất khuất và niềm tự hào dân tộc. Nhưng với lịch sử bóng đá thế giới, đó là một vết sẹo khó lành. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, khi sự công bằng bị bóp méo, vinh quang sẽ không bao giờ trọn vẹn. Những giọt nước mắt tức tưởi của Totti, của Joaquin năm ấy chính là cái giá đắt đỏ phải trả cho cái gọi là “phép màu” tại Viễn Đông.
Tải app VAR Plus để xem thêm thông tin về cầu thủ, phong độ, số liệu thống kê về câu lạc bộ. Bên cạnh đó không bỏ lỡ lịch thi đấu, kết quả, bảng xếp hạng của các giải đấu hàng đầu thế giới: https://onelink.to/varbongda
