Có những câu lạc bộ được sinh ra từ một thành phố bóng đá. Có những đội bóng lớn lên từ một truyền thống gia đình, một vùng đất hay một tôn giáo. Còn Bayer 04 Leverkusen có một nguồn gốc rất khác: họ bắt đầu từ những người lao động trong một nhà máy.
Đó không phải chi tiết bên lề. Nó giải thích rất nhiều điều về Leverkusen ngày nay.
“Werkself” – đội bóng của nhà máy – ban đầu không phải một mỹ từ bóng đá. Đó là cách mô tả nguồn gốc của CLB. Nhưng theo thời gian, Bayer 04 đã biến chính nhãn hiệu ấy thành một phần bản sắc. Năm 2006, CLB thậm chí triển khai chiến dịch thương hiệu khai thác trực tiếp những khái niệm từng được đối thủ sử dụng với hàm ý coi thường như “Werkself” hay “Pillendreher”. Thay vì né tránh xuất thân gắn với Bayer, Leverkusen chọn cách nói rất rõ: đây chính là chúng tôi.
Và có lẽ đó mới là cách thú vị nhất để hiểu Bayer 04.
Không phải như một “đội bóng của Bayer”.
Mà là một CLB đã biến lịch sử đặc thù của mình thành lợi thế cạnh tranh.
Đón xem trực tiếp bóng đá công nghệ sa bàn trực quan siêu mượt, không giật lag, không quảng cáo trên VAR PLus. Tải app ngay tại https://varplus.onelink.me/43VJ/varplusvn, để giao lưu, trò chuyện cùng các khách mời là hot girl bóng đá. Theo dõi app để nhận các phần quà cực hấp dẫn như thẻ cào, áo đấu bóng đá chính hãng… Xem lịch thi đấu, bảng xếp hạng, cập nhật tỉ số miễn phí, không có độ trễ.
Bayer 04 Leverkusen không bắt đầu bằng bóng đá
Ngày 1/7/1904, “Turn- und Spielverein der Farbenfabriken vorm. Friedr. Bayer & Co. in Leverkusen” được thành lập từ một sáng kiến của nhân viên nhà máy Bayer. Trước đó, vào năm 1903, Wilhelm Hauschild và August Kuhlmann đã gửi thư đề nghị ban lãnh đạo nhà máy hỗ trợ thành lập một câu lạc bộ thể thao dành cho công nhân. Có 170 chữ ký ủng hộ sáng kiến này.
Điều thú vị là bóng đá chưa phải mục đích ban đầu.
Đội bóng chỉ xuất hiện vài năm sau. Ngày 31/5/1907, 16 thành viên tập hợp tại nhà hàng Manforter Hof để thành lập bộ phận bóng đá. Khi ấy, họ vẫn thuộc một câu lạc bộ thể thao rộng hơn, nơi thể dục dụng cụ mới là hoạt động chủ đạo.
Chi tiết này khiến lịch sử Bayer 04 khác với nhiều CLB Đức.
Leverkusen không đơn thuần là một đội bóng vô tình mang tên một tập đoàn. CLB thực sự được hình thành từ văn hóa thể thao của một cộng đồng công nhân gắn với nhà máy.
Đó là lý do mối liên hệ giữa Bayer và câu lạc bộ tồn tại lâu như vậy.
“Werkself” không chỉ là biệt danh
Trong bóng đá Đức, “Werkself” có nghĩa gần như “đội bóng nhà máy”. Với Bayer 04, nó còn là một tuyên ngôn.
CLB được Bayer hỗ trợ từ thời điểm hình thành và mối quan hệ ấy trở thành một phần DNA của Leverkusen. Bản thân Bayer 04 cũng từng thừa nhận rằng những từ như “Werkself” hay “Pillendreher” đã bị đối thủ dùng với sắc thái châm chọc, nhưng người hâm mộ Leverkusen dần chọn cách biến chúng thành niềm tự hào.
Đó là một chiến lược thương hiệu rất thông minh.
Thay vì cố chứng minh:
“Chúng tôi không phải đội bóng doanh nghiệp.”
Leverkusen chọn thông điệp ngược lại:
“Đúng, chúng tôi là Werkself. Và chúng tôi tự hào về điều đó.”
Năm 2006/07, chiến dịch Werkself được triển khai chính thức. Hai năm sau, CLB nhận giải thưởng marketing thể thao của Đức cho chiến dịch này.
Đây là một trong những câu chuyện ít được nhắc tới khi nói về Bayer 04.
Bởi CLB không chỉ thay đổi bóng đá.
Họ thay đổi cách người khác nhìn về chính mình.
Trước khi trở thành nhà vô địch, Leverkusen đã có một lịch sử rất dài của những lần “gần tới”
Bayer 04 có mặt liên tục tại Bundesliga kể từ mùa 1979/80 sau khi giành quyền lên hạng năm 1979. Trong nhiều thập niên, họ thường xuyên hiện diện ở nhóm dự cúp châu Âu nhưng chiếc đĩa bạc Bundesliga lại tránh xa BayArena.
Leverkusen từng có những thế hệ cầu thủ xuất chúng.
Họ vô địch UEFA Cup năm 1988.
Họ giành DFB-Pokal năm 1993.
Họ từng có những đội hình đủ sức cạnh tranh chức vô địch Đức và châu Âu.
Nhưng chiếc Bundesliga vẫn là khoảng trống lớn nhất.
Năm 2002, Leverkusen thậm chí đi tới chung kết Champions League.
Thế hệ ấy sở hữu những cái tên như Michael Ballack, Lucio, Zé Roberto, Bernd Schneider, Oliver Neuville và Dimitar Berbatov. Nhưng trong cùng một mùa giải, họ lần lượt về nhì tại Bundesliga, thua chung kết DFB-Pokal và thua Real Madrid ở chung kết Champions League.
Ba lần đứng trước cánh cửa lịch sử.
Ba lần không bước qua được.
Bởi vậy, câu chuyện “Neverkusen” bám vào CLB trong một thời gian dài.
Điều đáng nói là Bayer 04 cuối cùng không xóa bỏ quá khứ ấy bằng cách phủ nhận nó.
Họ xóa nó bằng một mùa giải không thể tranh cãi.
2024: Khoảnh khắc “Neverkusen” chết
Mùa 2023/24 đã thay đổi cách người ta nói về Bayer 04.
Dưới thời Xabi Alonso, Leverkusen giành Bundesliga lần đầu tiên trong lịch sử, sau 45 mùa giải liên tiếp ở hạng đấu cao nhất kể từ năm 1979. Họ đồng thời giành DFB-Pokal và sau đó là Siêu cúp Đức.
Nhưng chức vô địch không phải phần đặc biệt nhất.
Phần đặc biệt nhất là cách họ giành nó.
Leverkusen kết thúc Bundesliga 2023/24 với:
28 chiến thắng, 6 trận hòa, 0 thất bại.
Họ trở thành đội đầu tiên trong lịch sử Bundesliga hoàn thành toàn bộ mùa giải mà không thua trận nào.
Nếu tính trên mọi đấu trường, chuỗi bất bại của họ kéo dài tới 51 trận liên tiếp, khi ấy là kỷ lục châu Âu.
Họ cũng lập hàng loạt kỷ lục đáng chú ý:
- 90 điểm tại Bundesliga.
- 89 bàn thắng.
- Chỉ 24 bàn thua.
- 16 trận giữ sạch lưới.
- 10 chiến thắng Bundesliga liên tiếp.
- 8 bàn thắng ở thời gian bù giờ hiệp hai, một kỷ lục Bundesliga mùa đó.
Nhưng con số gây ám ảnh nhất vẫn là 51.
Bởi vì Bayer 04 từng nổi tiếng với câu hỏi “bao giờ họ lại đánh mất tất cả?”.
Năm 2024, câu hỏi chuyển thành:
“Tại sao họ dường như không chịu thua?”
Bayer Leverkusen mùa giải 2023-2024
Điều kỳ lạ nhất của Leverkusen 2023/24 không phải là họ giỏi
Mà là họ không chịu chết.
Có rất nhiều đội bóng sở hữu kỹ thuật tốt.
Rất nhiều đội có những cầu thủ sáng tạo.
Rất nhiều đội biết kiểm soát trận đấu.
Nhưng Leverkusen mùa đó có một đặc điểm tinh thần gần như trở thành vũ khí chiến thuật: họ duy trì khả năng tìm bàn thắng ở những thời điểm tưởng như trận đấu đã kết thúc.
Bàn gỡ của Josip Stanišić ở phút bù giờ trước Dortmund là một ví dụ.
Bàn của Robert Andrich ở phút 90+7 trước Stuttgart là một ví dụ khác.
Stanišić tiếp tục ghi bàn ở phút 90+7 trong trận gặp Roma để kéo dài kỷ lục bất bại.
Đó không đơn thuần là may mắn.
Một đội bóng có thể một lần ghi bàn phút 90+7 nhờ may mắn.
Nhưng khi hiện tượng ấy lặp đi lặp lại, nó phản ánh một điều khác: cách đội bóng vận hành những phút cuối và tâm lý không chấp nhận kết quả hiện tại.
Leverkusen từng biến thời gian bù giờ thành một loại tài sản.
BayArena: một sân bóng nhỏ nhưng rất “gần”
BayArena không phải sân vận động khổng lồ.
Sức chứa hiện tại khoảng 30.210 khán giả, giảm xuống còn 29.412 cho các trận đấu châu Âu. Nhưng điểm thú vị là khoảng cách từ chỗ ngồi xa nhất tới vòng tròn giữa sân chỉ khoảng 94 mét.
Đây là một chi tiết kiến trúc tưởng như không liên quan đến bóng đá.
Thực ra nó rất quan trọng.
BayArena được thiết kế để người xem cảm nhận sân đấu với mức độ gần gũi cao. Không có cảm giác của một sân vận động khổng lồ nơi khán giả đứng quá xa mặt sân.
Với một đội bóng thích gây áp lực, đẩy nhịp độ và tạo sức ép tâm lý, sự gần gũi đó có giá trị.
Một pha pressing thành công.
Một cú tắc bóng.
Một quả phạt góc.
Một bàn thắng ở phút 88.
Khoảng cách giữa khán đài và sân cỏ càng nhỏ, cảm giác về tiếng ồn và áp lực càng lớn.
Vì vậy, BayArena không cần phải là một trong những sân lớn nhất nước Đức để trở thành một sân khó chơi.
Nó chọn sự gần gũi thay cho sự đồ sộ.
Sân vận động BayArena
Một chi tiết rất đặc biệt: Leverkusen từng có một “không gian bóng đá” khác ngoài sân cỏ
Mối quan hệ giữa Bayer và Leverkusen không chỉ nằm trên áo đấu.
Trong quá khứ, rất nhiều cầu thủ còn làm việc tại chính nhà máy Bayer.
Một câu chuyện được CLB lưu lại cho thấy năm 1966, phần lớn cầu thủ Bayer 04 khi ấy còn có công việc tại nhà máy. Trong cuộc tranh chấp tiền thưởng, ban lãnh đạo thậm chí nhắc tới khả năng ảnh hưởng tới công việc của họ tại công ty.
Ngày nay, bóng đá chuyên nghiệp đã hoàn toàn khác.
Nhưng chi tiết này cho thấy chữ “Werkself” từng mang nghĩa đen như thế nào.
Họ thực sự là đội bóng của những người làm việc tại nhà máy.
Từ Alonso đến Carles Martínez: Leverkusen đang bước sang chương mới
Sai lầm phổ biến là nhìn Bayer 04 và chỉ nghĩ về Xabi Alonso.
Alonso là người tạo ra chương huy hoàng nhất lịch sử hiện đại của CLB, nhưng ông không còn ở đó.
Sau mùa 2025/26, Kasper Hjulmand rời đội và Bayer 04 bổ nhiệm Carles Martínez Novell làm HLV trưởng từ ngày 1/7/2026 theo hợp đồng tới tháng 6/2028. Martínez trước đó có ba mùa dẫn dắt Toulouse và được đánh giá cao ở phong cách bóng đá linh hoạt cùng khả năng phát triển cầu thủ trẻ.
Đây là một lựa chọn đáng chú ý.
Leverkusen không cố tìm “Xabi Alonso thứ hai”.
Họ đang tìm một người có thể tạo ra phiên bản Leverkusen tiếp theo.
Đó là cách một CLB bền vững nên hoạt động.
Không sao chép quá khứ.
Mà kế thừa nguyên tắc rồi thay đổi phương pháp.
Mùa 2025/26 cho thấy vì sao tái thiết là cần thiết
Sau chức vô địch và cú đúp lịch sử, Leverkusen không thể giữ mãi cùng một đội hình.
Những cầu thủ từng trở thành biểu tượng của thời Alonso lần lượt thay đổi môi trường.
Alejandro Grimaldo, một trong những nhân vật quan trọng nhất của mùa 2023/24, rời Leverkusen để gia nhập Atlético Madrid vào hè 2026. Trong ba mùa tại BayArena, hậu vệ trái người Tây Ban Nha ghi 30 bàn sau 145 trận chính thức, trong đó có 20 bàn ở Bundesliga.
Cũng bởi vậy, mùa 2025/26 chỉ kết thúc với vị trí thứ sáu Bundesliga, dù đội vẫn tiến vào bán kết DFB-Pokal và vòng 16 đội Champions League.
Đó không phải thảm họa.
Đó là dấu hiệu của một đội bóng đang chuyển thế hệ.
Và mùa 2026/27 chính là chương đầu tiên của quá trình ấy.
Bayer Leverkusen hiện tại không còn giống Leverkusen của năm 2024
Danh sách đội hình 2026/27 cho thấy một diện mạo mới.
CLB hiện sở hữu những cầu thủ như Jarell Quansah, Miguel Gutiérrez, Facundo Medina, Malik Tillman, Ibrahim Maza, Aleix García, Patrik Schick, Victor Boniface, Martin Terrier, Nathan Tella, Eliesse Ben Seghir và nhiều gương mặt trẻ khác.
Đây là sự pha trộn thú vị giữa:
kinh nghiệm Bundesliga + cầu thủ trẻ + những tài năng quốc tế + các cầu thủ có khả năng chơi nhiều vị trí.
Patrik Schick là một trong những cầu nối hiếm hoi còn sót lại từ thế hệ vô địch.
Mùa 2026/27, anh được chọn làm đội phó, sau Edmond Tapsoba. Schick hiện đứng thứ ba trong danh sách ghi bàn mọi thời đại của Bayer 04 với 103 bàn, và theo số liệu CLB, anh ghi trung bình một bàn sau mỗi 126 phút – tốt nhất trong nhóm 20 cầu thủ ghi bàn hàng đầu lịch sử Leverkusen.
Con số này giúp giải thích tại sao Schick vẫn quan trọng.
Anh không đơn giản là một tiền đạo lâu năm.
Anh là một phần ký ức sống của Leverkusen.
Edmond Tapsoba: một Leverkusen khác đang được xây dựng
Việc Tapsoba được trao băng đội trưởng mùa 2026/27 cũng mang ý nghĩa biểu tượng.
Anh gia nhập Bayer 04 từ năm 2020 và đã có hơn 270 trận đấu chính thức cho CLB, đưa anh vào top 20 cầu thủ ra sân nhiều nhất trong lịch sử đội bóng.
Nếu Schick đại diện cho những bàn thắng, Tapsoba đại diện cho sự chuyển tiếp.
Một hậu vệ trung tâm người Burkina Faso trở thành thủ quân của một CLB Đức đang tái thiết.
Điều đó cho thấy Leverkusen hiện không chỉ xây dựng đội hình bằng quốc tịch hay danh tiếng.
Họ xây dựng dựa trên mức độ gắn bó và vai trò trong cấu trúc đội bóng.
Leverkusen mùa 2026/27: khởi đầu đủ tốt nhưng chưa phải một cỗ máy hoàn thiện
Sau bốn vòng đầu Bundesliga 2026/27, Bayer 04 có 7 điểm, đứng thứ năm với hiệu số +5.
Họ thắng Union Berlin 4-0, hòa Augsburg 2-2 và thắng RB Leipzig 2-0, nhưng mở màn bằng trận thua 2-3 trước Elversberg.
Đó là một khởi đầu khá thú vị.
Có những trận cho thấy khả năng kiểm soát.
Có những trận cho thấy sức tấn công.
Nhưng cũng có dấu hiệu cho thấy đội bóng của Carles Martínez vẫn đang tìm sự ổn định.
Điều này rất khác với Leverkusen 2023/24, khi gần như mọi mắt xích đều vận hành như một hệ thống hoàn chỉnh.
Và chính sự chưa hoàn thiện này khiến Bayer 04 2026/27 đáng xem.
Người ta không biết họ sẽ trở thành phiên bản nào.
Vì sao Carles Martínez là lựa chọn đáng chú ý?
Carles Martínez từng làm việc tại hệ thống đào tạo trẻ của Barcelona từ năm 2015 đến 2020 trước khi chuyển sang Toulouse. Bundesliga mô tả ông là HLV có phong cách bóng đá linh hoạt và chú trọng phát triển cầu thủ trẻ.
Đây là nền tảng khá phù hợp với Leverkusen hiện tại.
Bởi CLB không còn đứng trước bài toán:
“Làm sao xây dựng đội hình mạnh nhất ngay lập tức?”
Mà là:
“Làm sao xây dựng đội hình có thể tiếp tục mạnh trong ba hoặc năm năm tới?”
Sự khác biệt rất lớn.
Leverkusen từng chứng minh rằng họ có thể tạo ra một tập thể chiến thắng.
Thách thức mới là chứng minh rằng họ có thể tái tạo tập thể chiến thắng ấy.
Huấn luyện viên mùa giải 2026-2027 của Bayer 04 Leverkusen là ông Carles Martínez
Điều làm Bayer 04 đặc biệt không nằm ở một cầu thủ
Đây là điểm quan trọng nhất.
Bayer Leverkusen từng có Bernd Schuster.
Có Ballack.
Có Lucio.
Có Berbatov.
Có Son Heung-min.
Có Kai Havertz.
Có Florian Wirtz.
Có Alejandro Grimaldo.
Và có thể tiếp tục có những ngôi sao mới.
Nhưng lịch sử của CLB cho thấy họ luôn mạnh nhất khi hệ thống lớn hơn cá nhân.
Wirtz có thể trở thành biểu tượng.
Grimaldo có thể trở thành hiện tượng.
Schick có thể trở thành cây săn bàn.
Nhưng thứ khiến Leverkusen vô địch bất bại không phải một cầu thủ.
Đó là khả năng biến nhiều cá nhân khác nhau thành một đội bóng có cùng nhịp điệu.
Đó mới là di sản quan trọng nhất của thời Alonso.
Bayer 04 và bài học về cách xây dựng một CLB bóng đá
Có lẽ đây là lý do câu chuyện Leverkusen đáng quan tâm ngay cả với người không hâm mộ Bundesliga.
Họ cho thấy một CLB không nhất thiết phải bắt đầu bằng tiền bạc, lịch sử huy hoàng hay danh tiếng toàn cầu.
Bayer 04 bắt đầu bằng một lá thư của những công nhân.
Năm 1904, họ chưa có một đội bóng đủ sức cạnh tranh danh hiệu.
Năm 2002, họ là biểu tượng của những lần về nhì.
Năm 2024, họ trở thành đội đầu tiên hoàn thành một mùa Bundesliga bất bại.
Đó là một hành trình dài tới 120 năm.
Và điều thú vị nhất là câu chuyện vẫn chưa kết thúc.
Những điều ít người biết về Bayer 04
1. Bóng đá không phải môn thể thao đầu tiên của CLB
Bayer 04 được thành lập năm 1904 với tư cách một câu lạc bộ thể dục và thể thao. Bộ phận bóng đá chỉ xuất hiện năm 1907.
2. “Werkself” từng mang nghĩa gần như hoàn toàn theo nghĩa đen
Ngày trước, rất nhiều cầu thủ Bayer 04 đồng thời là nhân viên nhà máy Bayer.
3. CLB chủ động biến lời chế giễu thành tài sản thương hiệu
Chiến dịch Werkself bắt đầu từ mùa 2006/07 và sau đó giành giải thưởng marketing thể thao của Đức.
4. Leverkusen không phải lúc nào cũng là đội bóng “vô danh”
Họ đã vô địch UEFA Cup 1988 và DFB-Pokal 1993 trước khi giành Bundesliga lần đầu tiên năm 2024.
5. BayArena ưu tiên khoảng cách gần sân hơn sức chứa khổng lồ
Sân có sức chứa khoảng 30.210 người và khoảng cách từ ghế xa nhất tới trung tâm sân chỉ khoảng 94 mét.
6. Patrik Schick đã lọt top những chân sút vĩ đại nhất lịch sử CLB
Với 103 bàn, anh hiện đứng thứ ba trong danh sách ghi bàn mọi thời đại của Bayer 04.
7. Năm 2026, Leverkusen bước vào kỷ nguyên mới với một HLV từng làm việc tại La Masia
Carles Martínez từng làm việc trong hệ thống đào tạo trẻ Barcelona trước khi chuyển sang Toulouse và sau đó tới Leverkusen.
Bayer 04 Leverkusen sẽ đi về đâu sau thời kỳ vàng?
Đây mới là câu hỏi đáng quan tâm.
Bởi giành Bundesliga một lần đã khó.
Giành theo cách bất bại còn khó hơn.
Nhưng xây dựng một đội bóng mới sau khi thế hệ vô địch tan rã có lẽ mới là thước đo thực sự về năng lực quản trị.
Leverkusen hiện đang đứng trước bài toán đó.
Họ mất nhiều biểu tượng của thời kỳ Alonso.
Họ mất Grimaldo.
Họ đã trải qua mùa giải 2025/26 chỉ đứng thứ sáu.
Họ thay Hjulmand bằng Carles Martínez.
Nhưng họ cũng có một điều mà Bayer 04 từng thiếu trong phần lớn lịch sử:
niềm tin rằng CLB hoàn toàn có khả năng cạnh tranh ở đỉnh cao.
Đó là sự thay đổi lớn nhất.
Trước năm 2024, Leverkusen thường được nhắc đến bằng những câu chuyện về “gần như”.
Sau năm 2024, bất kỳ thế hệ nào khoác áo đen-đỏ cũng sẽ bước ra sân với một tiêu chuẩn mới.
Không còn là:
“Liệu chúng ta có thể vô địch?”
Mà là:
“Làm thế nào để tiếp tục thuộc nhóm có thể vô địch?”
Đó là hai câu hỏi hoàn toàn khác nhau.
Bayer 04 Leverkusen – một CLB không còn cần phải xin lỗi vì mình là “Werkself”
Có lẽ đây là cách đẹp nhất để kết thúc câu chuyện về Bayer 04.
Một câu lạc bộ sinh ra từ nhà máy.
Một đội bóng từng bị chế giễu vì quá gần gũi với tập đoàn.
Một “Neverkusen” từng trở thành biểu tượng của những thất bại vào phút cuối.
Rồi chính đội bóng ấy tạo ra một mùa giải bất bại mà Bundesliga chưa từng chứng kiến.
Bayer 04 Leverkusen không xóa lịch sử của mình.
Họ lấy chính lịch sử ấy làm nguyên liệu để xây dựng danh tính mới.
Bayer 04 vẫn là Werkself.
Vẫn có Bayer-Kreuz trên logo.
Vẫn chơi tại BayArena.
Vẫn mang trong mình nguồn gốc của một câu lạc bộ nhà máy ra đời năm 1904.
Nhưng giờ đây, khi cái tên Bayer Leverkusen xuất hiện trong một trận đấu lớn, người ta không còn nghĩ trước tiên đến “đội bóng của Bayer”.
Người ta nghĩ đến một đội bóng từng vô địch nước Đức mà không thua trận nào.
Và đó có lẽ là thành tựu lớn nhất của Leverkusen:
Không phải họ đã thay đổi nguồn gốc của mình. Mà họ đã thay đổi ý nghĩa của nguồn gốc ấy.
