Có những CLB được nhận diện bằng những danh hiệu.
Có CLB được nhận diện bằng những cầu thủ huyền thoại.
Và cũng có những CLB mà muốn hiểu họ, bạn không thể chỉ nhìn vào bảng xếp hạng.
Vitória Sport Clube thuộc nhóm thứ ba.
Đội bóng đến từ Guimarães chưa bao giờ sở hữu bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ như Benfica, Porto hay Sporting CP. Họ cũng không có tiềm lực tài chính đủ để thường xuyên chen vào cuộc đua vô địch Bồ Đào Nha.
Nhưng nếu đặt câu hỏi đâu là một trong những CLB có bản sắc địa phương mạnh nhất bóng đá Bồ Đào Nha, Vitória gần như luôn phải được nhắc đến.
Bởi ở Guimarães, Vitória không đơn thuần là đội bóng.
Vitória là một phần của thành phố.
Và đó là điểm khởi đầu thú vị nhất để hiểu CLB này.
Đón xem trực tiếp bóng đá công nghệ sa bàn trực quan siêu mượt, không giật lag, không quảng cáo trên VAR PLus. Tải app ngay tại https://varplus.onelink.me/43VJ/varplusvn, để giao lưu, trò chuyện cùng các khách mời là hot girl bóng đá. Theo dõi nhận các phần quà cực hấp dẫn như thẻ cào, áo đấu bóng đá chính hãng… Xem lịch thi đấu, bảng xếp hạng, cập nhật tỉ số miễn phí, không có độ trễ.
Muốn hiểu Vitória, trước tiên phải hiểu Guimarães
Guimarães thường được gọi là “Berço da Nação” – cái nôi của quốc gia Bồ Đào Nha.
Thành phố gắn liền với Afonso Henriques, nhân vật lịch sử được xem là vị vua đầu tiên của Bồ Đào Nha. Chính vì vậy, việc biểu tượng của Vitória được thiết kế dựa trên hình ảnh Afonso Henriques không phải một lựa chọn ngẫu nhiên.
Theo tư liệu của chính quyền thành phố Guimarães, biểu trưng Vitória được đội trưởng Mário Cardoso thiết kế vào đầu thập niên 1930, lấy cảm hứng từ D. Afonso Henriques; hai màu đen và trắng cũng được giải thích như một biểu tượng của sự bình đẳng và không phân biệt.
Đó là một chi tiết nhỏ nhưng nói lên rất nhiều điều.
Vitória không mang một biểu tượng trừu tượng.
Họ mang hình ảnh của một nhân vật gắn với sự hình thành đất nước.
Vì thế, cái tên “Vitória” — chiến thắng — và hình ảnh Afonso Henriques kết hợp với nhau thành một thứ bản sắc rất đặc trưng:
Đại diện cho Guimarães trước phần còn lại của Bồ Đào Nha.
Đây cũng là lý do các CĐV Vitória thường có cảm giác rằng họ đang bảo vệ nhiều hơn ba điểm.
Họ đang bảo vệ danh dự của thành phố.
Một nghịch lý thú vị: Vitória không sinh ra đã là một “ông lớn”
Vitória Sport Clube chính thức lấy ngày 22/9/1922 làm ngày thành lập và đăng ký với Hiệp hội bóng đá Braga.
Nhưng lịch sử những năm đầu của CLB lại có một chi tiết rất đáng chú ý.
Những trận bóng đầu tiên được tổ chức trong điều kiện khá sơ khai, khi Guimarães chưa có một sân vận động đúng nghĩa. Theo tư liệu lịch sử của thành phố, những trận đấu ban đầu diễn ra trên các khu đất gần nghĩa trang Atouguia.
Trận đấu được ghi nhận sớm nhất có liên quan tới Vitória diễn ra vào tháng 12/1922.
Một đội bóng có biểu tượng gắn với người khai quốc Bồ Đào Nha, nhưng xuất phát điểm lại rất bình dân: những trận bóng trên một khoảng đất ở Guimarães.
Sự tương phản ấy phần nào giải thích bản chất của Vitória ngày nay.
CLB luôn có một tham vọng lớn hơn điều kiện vật chất mà thành phố có thể cung cấp.
Từ đội bóng địa phương đến đối thủ mà cả Bồ Đào Nha phải tôn trọng
Vitória giành chức vô địch khu vực Braga đầu tiên vào năm 1934, rồi tiếp tục thống trị giải khu vực trong nhiều mùa trước khi bước lên một sân khấu lớn hơn. Đến mùa 1941/42, CLB giành quyền lên giải hạng cao nhất Bồ Đào Nha. Cũng trong mùa giải đó, họ lần đầu lọt vào chung kết Cúp Bồ Đào Nha.
Đó là bước ngoặt quan trọng.
Vitória bắt đầu trở thành một đội bóng quốc gia.
Nhưng có một điều không thay đổi:
họ vẫn thuộc về Guimarães.
Và có lẽ đó là lý do vì sao sự phát triển của CLB thường đi song song với sự phát triển của thành phố.
D. Afonso Henriques không chỉ là sân bóng
Ngày nay, sân nhà của Vitória là Estádio D. Afonso Henriques, nằm ngay tại Guimarães.
UEFA mô tả sân này có sức chứa khoảng 30.000 người trong giai đoạn Euro 2004 và nhấn mạnh vị trí của nó trong chính thành phố lịch sử này.
Sân vận động thực tế ngày nay có quy mô thấp hơn sau những điều chỉnh, nhưng điều đáng quan tâm không nằm ở con số sức chứa.
Nó nằm ở khoảng cách.
Từ trung tâm Guimarães đến sân bóng có thể đi bộ. UEFA cũng lưu ý điều này trong hướng dẫn sân vận động của họ.
Hãy thử hình dung:
Một thành phố lịch sử.
Những con phố cổ.
Lâu đài và các công trình gắn với lịch sử hình thành Bồ Đào Nha.
Và giữa không gian ấy là một sân vận động chứa hàng chục nghìn người.
Mỗi cuối tuần, cả thành phố có thể chuyển từ nhịp sống bình thường sang màu đen và trắng.
Đó là lý do D. Afonso Henriques giống một phần mở rộng của Guimarães hơn là một sân vận động đứng độc lập.
Sân vận động D. Afonso Henriques
Vitória sở hữu thứ mà tiền không dễ mua: cảm giác “đây là đội bóng của chúng tôi”
Trang chính thức của Vitória từng ghi nhận mùa 2023/24 chứng kiến mức độ huy động người hâm mộ đặc biệt lớn, với lượng khán giả trung bình tại sân D. Afonso Henriques tăng đáng kể.
Mùa 2024/25, báo cáo của Vitória SC ghi nhận sân có trận đạt tới 28.994 khán giả, trong khi đội đứng thứ tư về lượng khán giả trung bình tại bóng đá Bồ Đào Nha với 18.447 người/trận. Gần 19.000 vé mùa cũng được bán.
Đây là một con số đáng chú ý.
Bởi xét về dân số và quy mô kinh tế, Guimarães không thể so với Lisbon hay Porto.
Nhưng trên khán đài, Vitória lại tạo ra cảm giác của một CLB lớn.
Đó chính là giá trị của bản sắc địa phương.
Một người hâm mộ Benfica có thể yêu Benfica vì lịch sử.
Một người hâm mộ Porto có thể yêu Porto vì thành công.
Còn một người Vitória có một lý do đơn giản hơn:
“Đây là đội bóng của thành phố tôi.”
White Angels và văn hóa khán đài: phần không thể tách khỏi Vitória
Nhắc tới CĐV Vitória mà bỏ qua White Angels thì gần như chưa kể hết câu chuyện.
Những tifo, biểu ngữ, cờ đen trắng và bầu không khí tại D. Afonso Henriques là một phần quan trọng trong hình ảnh của CLB.
Một thông điệp xuất hiện trên khán đài từng viết:
“Meu pai dizia: meu filho, defende o clube da tua cidade.”
Có thể hiểu là:
“Cha tôi từng nói: con trai, hãy bảo vệ CLB của thành phố con.”
Đó không phải khẩu hiệu kiểu “hãy giành chức vô địch”.
Nó nói về thành phố.
Và chính điều đó cho thấy DNA của Vitória.
D. Afonso Henriques trong một trận đấu của Vitória SC.
Tuy nhiên, khi viết về văn hóa ultras, nên tránh lãng mạn hóa mọi khía cạnh. Lịch sử của bóng đá cuồng nhiệt tại Guimarães cũng từng có những vụ việc nghiêm trọng. UEFA từng ghi nhận năm 2004 sân D. Afonso Henriques bị đóng cửa một tháng sau vụ náo loạn trong trận gặp Boavista.
Điều này khiến câu chuyện trở nên chân thực hơn.
Một cộng đồng hâm mộ mạnh luôn có cả mặt đẹp lẫn mặt phức tạp.
Đó mới là cách nên viết về người hâm mộ thay vì đơn giản gọi họ là “những CĐV cuồng nhiệt”.
Chiếc Cúp Bồ Đào Nha năm 2013: khoảnh khắc Vitória chạm vào lịch sử
Vitória từng nhiều lần tiến gần tới một danh hiệu lớn nhưng phải chấp nhận vai trò kẻ thách thức.
Cho đến mùa giải 2012/13.
Vitória đánh bại Benfica 2-1 trong trận chung kết Taça de Portugal, giành chiếc Cúp Bồ Đào Nha đầu tiên trong lịch sử đội bóng.
Điều đáng nhớ ở đây không chỉ là chiếc cúp.
Mà là cách Vitória giành nó.
Benfica khi đó được đánh giá cao hơn rất nhiều.
Nhưng Vitória đã vượt qua đối thủ ở trận đấu lớn nhất mùa giải.
Khoảnh khắc đó trở thành một thứ bằng chứng sống:
Vitória có thể không sở hữu nguồn lực lớn nhất, nhưng trong một trận đấu đơn lẻ, họ có thể đánh bại bất kỳ ai.
Và nó cũng giúp định hình tâm lý của CLB:
không phải ông lớn, nhưng chưa bao giờ chịu coi mình là nạn nhân.
Vitória de Guimarães vô địch Taça de Portugal vào năm 2013
Thành tích của Vitória nên được đo bằng một thước đo khác
Nếu đem số danh hiệu VĐQG ra so sánh, Vitória rõ ràng đứng sau Benfica, Porto và Sporting.
Nhưng đó không phải câu hỏi phù hợp.
Một câu hỏi thú vị hơn là:
CLB này đã duy trì vị trí của mình trong nhóm cạnh tranh cao nhất bóng đá Bồ Đào Nha như thế nào, trong khi không có nguồn lực tài chính tương đương nhóm Big Three?
Câu trả lời nằm ở sự kết hợp của:
tuyển trạch → đào tạo → phát triển cầu thủ → bán đúng thời điểm → tái đầu tư → duy trì bản sắc.
Đây là mô hình phổ biến ở bóng đá Bồ Đào Nha, nhưng Vitória có lợi thế mà nhiều đội khác không có:
một thị trường cầu thủ địa phương rất mạnh và sự kết nối chặt với cộng đồng.
Học viện Vitória: điều thú vị không phải chỉ là “đào tạo trẻ”
Trong mùa 2024/25, chương trình Afonsinhos của Vitória có 190 cầu thủ tại Academia, tăng 10% so với mùa trước; khi tính cả các điểm vệ tinh ở Aldão, Souto/Gondomar, Gémeos và Didáxis, hệ thống Afonsinhos lên tới 435 cầu thủ.
Khoảng 90% cầu thủ của hai đội cạnh tranh đầu tiên, U9 và U10, có nguồn gốc từ chính Escola Afonsinhos. CLB đồng thời ký thêm các thỏa thuận với những đội bóng ở các địa phương khác để mở rộng mạng lưới tuyển chọn.
Đây mới là câu chuyện đáng kể.
Vitória không chỉ ngồi chờ một tài năng xuất hiện trước cửa học viện.
Họ xây dựng mạng lưới địa phương.
Một cầu thủ có thể bắt đầu ở một điểm vệ tinh, được theo dõi, phát triển rồi tiến dần vào hệ thống chính.
Nói cách khác:
Học viện Vitória không chỉ là một địa điểm. Nó là một mạng lưới.
“Jogar para aprender e aprender jogando”
Trong chiến lược đào tạo, Vitória từng sử dụng một khẩu hiệu rất đáng chú ý:
“Jogar para aprender e aprender jogando” — có thể hiểu là:
“Chơi để học và học bằng cách chơi.”
Đây là một câu rất hay để giải thích triết lý đào tạo.
Bởi bóng đá trẻ không nên chỉ được nhìn như phiên bản thu nhỏ của bóng đá chuyên nghiệp.
Mục tiêu không phải lúc nào cũng là thắng trận U10.
Mục tiêu là tạo ra cầu thủ có thể chơi bóng tốt hơn khi 18, 20 hoặc 22 tuổi.
Đó cũng là lý do Vitória đưa bộ phận kỹ thuật cá nhân TTIV – Treino de Técnica Individual do Vitória vào hệ thống, trước mắt tập trung vào những cầu thủ có tiềm năng cao.
Đây là chi tiết rất đáng đưa vào bài vì nó cụ thể hơn nhiều so với câu “Vitória chú trọng đào tạo trẻ”.
Cách Vitória đang cố rút ngắn khoảng cách giữa học viện và đội một
Một vấn đề phổ biến ở bóng đá trẻ là:
đào tạo tốt nhưng không có đường lên đội một.
Vitória đã cố gắng giải quyết vấn đề này bằng cách tăng kết nối giữa đội trẻ, đội B và đội một.
Trong mùa 2024/25, CLB ghi nhận các cầu thủ trưởng thành từ hệ thống như João Mendes, Miguel Maga, Alberto Costa và Tomás Händel có thêm cơ hội tại đội một; đội B cũng được xây dựng trên nền tảng cầu thủ trẻ và giành quyền lên Liga 3.
Đây là một chỉ dấu quan trọng.
Một học viện mạnh không được đánh giá chỉ bởi số cầu thủ trẻ khoác áo đội tuyển quốc gia.
Có một chỉ số thuyết phục hơn:
Có bao nhiêu cầu thủ trẻ thật sự được đưa vào môi trường bóng đá chuyên nghiệp?
Vitória đang cố biến điều đó thành một phần của chiến lược.
Vitória từng gây bất ngờ ở châu Âu bằng cách rất “Vitória”
Mùa giải 2024/25 Conference League có thể xem là một trong những chương đáng tự hào nhất của lịch sử hiện đại Vitória.
Đội bóng lọt vào vòng 16 đội và đặc biệt gây ấn tượng ở giai đoạn league phase.
UEFA xác nhận Vitória là một trong chỉ hai đội bất bại ở league phase, cùng Chelsea: Vitória thắng 4 và hòa 2 sau sáu trận.
Nhìn sâu hơn, thành tích này còn ấn tượng hơn.
UEFA ghi nhận Vitória kết thúc chiến dịch Conference League 2024/25 với 10 chiến thắng, 3 trận hòa và chỉ 1 thất bại sau 14 trận, trước khi dừng bước ở vòng 16 đội trước Real Betis.
Đối thủ của họ ở vòng knock-out chính là Real Betis.
Ở lượt đi trên sân Betis, Vitória cầm hòa đối thủ 2-2.
Nhưng tại Guimarães, Betis thắng 4-0 và đi tiếp với tổng tỷ số 6-2. UEFA sau đó phân tích rằng khả năng kết nối giữa các cá nhân, cấu trúc tập thể và chất lượng xử lý trong những thời điểm then chốt giúp Betis tạo khác biệt.
Thất bại ấy lại rất hữu ích khi nhìn vào Vitória.
Nó cho thấy khoảng cách của họ với các CLB hàng đầu châu Âu chưa biến mất.
Nhưng nó cũng chứng minh một điều:
Vitória đủ khả năng khiến một mùa giải châu Âu trở thành sân khấu của riêng mình.
Chín chiến thắng liên tiếp: con số nói lên nhiều hơn bảng xếp hạng
Trong báo cáo mùa 2024/25, Vitória nhấn mạnh một chuỗi 9 chiến thắng liên tiếp tại chiến dịch châu Âu và tổng cộng 13 trận không thua, được CLB mô tả là thành tích tốt nhất của một đội bóng Bồ Đào Nha ở các giải đấu UEFA. Chiến dịch ấy cũng mang về hơn 9,7 triệu euro doanh thu từ đấu trường châu Âu.
Đây là một ví dụ tuyệt vời về cách viết bóng đá có chiều sâu.
Đừng chỉ viết:
“Vitória thi đấu tốt ở Conference League.”
Hãy giải thích:
Bóng đá châu Âu đã trở thành nguồn lực thể thao và tài chính cho CLB.
Một trận thắng mang lại điểm số.
Một chiến dịch tốt mang lại danh tiếng.
Danh tiếng giúp thu hút cầu thủ.
Và doanh thu châu Âu giúp giảm áp lực tài chính.
Vì vậy, với Vitória, châu Âu không phải phần thưởng.
Nó là một phần của mô hình phát triển.
Đây cũng là nơi xuất hiện nghịch lý lớn nhất của Vitória
Bạn càng thành công, người khác càng muốn mua cầu thủ của bạn.
Và Vitória hiểu rất rõ điều đó.
Trong báo cáo 2024/25, CLB thừa nhận chiến dịch quốc tế giúp nổi bật những cầu thủ trưởng thành từ đào tạo, trong khi các vấn đề tài chính buộc đội phải bán một số tài sản quan trọng vào tháng 1.
Đây là bài toán muôn thuở của những CLB nằm ở tầng giữa của bóng đá châu Âu.
Không đủ giàu để giữ mãi cầu thủ tốt nhất.
Nhưng phải đủ giỏi để phát triển cầu thủ tiếp theo.
Đó là lý do thành công của Vitória không nên được đo bằng câu hỏi:
“Họ giữ được bao nhiêu ngôi sao?”
Mà nên là:
“Sau khi mất một ngôi sao, họ tạo ra hoặc tìm được người thay thế tốt đến đâu?”
Một CLB đa môn – chi tiết thường bị bóng đá lấn át
Một sai lầm phổ biến khi viết về Vitória là chỉ nói về đội bóng nam.
Tên đầy đủ của họ là Vitória Sport Clube, và đây là một CLB đa môn.
Báo cáo 2024/25 cho thấy các hoạt động thể thao của CLB bao gồm nhiều lĩnh vực, trong đó riêng điền kinh đã tăng số VĐV đăng ký từ 63 lên 91, còn hệ thống đào tạo có 32 VĐV; CLB cũng tổ chức các giải đấu và hoạt động cộng đồng quy mô lớn.
Điều này quan trọng bởi nó giải thích vì sao Vitória có mối quan hệ với Guimarães sâu hơn một đội bóng chuyên nghiệp thông thường.
CLB là một tổ chức xã hội – thể thao.
Bóng đá là phần nổi tiếng nhất.
Nhưng không phải toàn bộ tảng băng.
Vitória không phải “Big Three”, và chính điều đó tạo ra bản sắc
Bóng đá Bồ Đào Nha có một cấu trúc quyền lực đặc biệt.
Benfica.
Porto.
Sporting.
Ba cái tên ấy chiếm phần lớn lịch sử danh hiệu.
Nhưng bóng đá sẽ trở nên nhàm chán nếu chỉ có những đội giàu nhất được quyền kể chuyện.
Vitória tồn tại ở một vị trí thú vị hơn.
Họ là một kẻ thách thức thường trực.
Không phải ứng viên vô địch mặc định.
Không phải đội bóng tỉnh lẻ đơn thuần.
Không phải một CLB có thể bị xem nhẹ.
Và cũng không phải một đội chỉ biết “phá bĩnh”.
Họ đã đủ lớn để tạo ra sức ép, đủ có truyền thống để đòi hỏi kỳ vọng và đủ linh hoạt để sống bằng đào tạo, tuyển trạch và phát triển cầu thủ.
Braga là đối thủ, nhưng Guimarães mới là điểm tựa
Một bài viết về Vitória không thể tránh khỏi câu chuyện derby vùng Minho với SC Braga.
Đây không đơn thuần là trận đấu giữa hai đội bóng miền Bắc Bồ Đào Nha.
Đó là cuộc cạnh tranh về vị thế.
Braga đại diện cho một trong những trung tâm bóng đá đang phát triển mạnh nhất Bồ Đào Nha.
Guimarães lại sở hữu một lịch sử và bản sắc đô thị đặc biệt.
Vì thế mỗi trận đấu giữa hai bên đều có thêm một tầng ý nghĩa:
Ai là tiếng nói lớn hơn của Minho?
Điều này lý giải vì sao những trận Vitória – Braga thường có mức độ cảm xúc vượt xa một trận đấu tranh ba điểm thông thường.
Vitória đang bước vào một thời kỳ mà “bản sắc” phải đi cùng “tính bền vững”
Đây có lẽ là chương quan trọng nhất nếu muốn viết bài theo góc nhìn hiện đại.
Vitória biết rằng họ không thể cạnh tranh lâu dài bằng cách tiêu tiền nhiều hơn Benfica, Porto hay Sporting.
Vậy họ phải cạnh tranh bằng thứ khác:
đào tạo tốt hơn, tuyển trạch thông minh hơn, tận dụng sân nhà tốt hơn, phát triển cầu thủ nhanh hơn và biến các giải đấu châu Âu thành nguồn doanh thu.
Báo cáo của CLB cho thấy họ đã đặt mạnh vấn đề về tài chính, phát triển đào tạo và kết nối đội trẻ với bóng đá chuyên nghiệp.
Đó là con đường không hào nhoáng.
Nhưng đó là con đường có thể tồn tại.
Điều đặc biệt ở Vitória không phải là họ luôn chiến thắng
Đây mới là điều tôi cho rằng nên trở thành luận điểm trung tâm của bài.
Vitória có một chiếc Cúp Bồ Đào Nha.
Có nhiều lần dự cúp châu Âu.
Có những thế hệ cầu thủ đáng nhớ.
Có sân vận động đẹp.
Có một trong những cộng đồng CĐV nổi bật của Bồ Đào Nha.
Nhưng đó chưa phải lý do khiến họ đặc biệt.
Lý do thật sự là:
Vitória đã tạo ra một mối quan hệ giữa bóng đá và địa phương mạnh đến mức CLB có thể tiếp tục tồn tại với một vị thế đáng kể dù không sở hữu nguồn lực của nhóm thống trị.
Đó là thành công khó nhìn thấy trong bảng điểm.
Vitória de Guimarães: một CLB, một thành phố, một lời tuyên bố
Nếu Benfica là hình ảnh của sức mạnh truyền thống Lisbon…
Nếu Porto là biểu tượng của tính cạnh tranh miền Bắc…
Nếu Sporting được biết đến với học viện và truyền thống đào tạo…
thì Vitória có thể được nhớ đến bởi một thứ rất khó sao chép:
sự gắn kết giữa CLB và thành phố.
Ở Guimarães, người ta không cần phải giải thích Vitória là gì.
Hình ảnh đen trắng trên đường phố.
Những lá cờ ở D. Afonso Henriques.
Những đứa trẻ gia nhập Afonsinhos.
Những cầu thủ trẻ mơ được chơi tại sân mang tên vị vua đầu tiên của Bồ Đào Nha.
Những người lớn tuổi vẫn kể về những thế hệ cầu thủ trước đó.
Và mỗi mùa, một thế hệ khác lại bước vào sân với cùng một câu hỏi:
Liệu năm nay Vitória có thể đi xa hơn nữa không?
Đó là cách một CLB tồn tại qua hơn một thế kỷ.
Không phải bằng việc luôn giành chiến thắng.
Mà bằng khả năng khiến một thành phố luôn tin rằng chiến thắng tiếp theo vẫn thuộc về mình.
Và có lẽ đó mới là ý nghĩa thực sự của cái tên: Vitória.
